Vijf grootste valkuilen voor bedrijven in nood

In al mijn jaren bij de bank heb ik vele ondernemers van grote en middelgrote bedrijven gesproken in veel verschillende situaties. Denk aan situaties van groei, situaties van stabiliteit maar zeker ook in situaties van grote nood. Bij de afdeling ‘Bijzonder Beheer’, de afdeling van de bank waar de ‘moeilijke kredieten’ worden behandeld, heb ik ondernemers en bedrijven op verschillende manieren zien reageren op de moeilijke omstandigheden. 

bedrijven, bedrijfsstrategie, ondernemingsstrategie, ondernemingen

In deze bijdrage ga ik in op de vijf grootste valkuilen voor bedrijven, die ik heb geconstateerd in mijn carrière bij de bank. Met als doel om jou als ondernemer te waarschuwen om niet in deze valkuilen te stappen.

5 valkuilen voor bedrijven in nood

1. Gebrek aan daadkracht

Ondernemers kunnen vaak murw geslagen zijn, voordat ze naar de afdeling ‘Bijzonder Beheer’ worden overgeboekt. Vaak gaat er al een langere periode van stress en onzekerheid aan vooraf. Dikwijls zijn de positieve resultaten van de onderneming omgeslagen in negatieve resultaten. De ondernemer heeft vaak nog niet echt ingegrepen in de hoop / verwachting dat het volgend jaar wel beter zal gaan. In werkelijkheid gaat het helaas vaak ieder jaar slechter. Hierdoor kan kostbare tijd verloren gaan. Het is echt belangrijk, dat ondernemers en bedrijven de realiteit van de situatie beseffen en snel daadkracht tonen om veranderingen in gang te zetten bij deze bedrijven.

Product life cycle management

Soms heeft de verslechterde gang van zaken te maken met de product-levenscyclus van de onderneming. De ondernemer denkt dat de dip maar tijdelijk is, maar in werkelijkheid kan het te maken hebben met de fase van de product life cycle. Het product heeft haar eindfase bijna bereikt. De ondernemer moet dan snel op zoek naar een nieuw product, maar voordat een nieuw product of dienst aanslaat, gaat er ook vaak tijd overheen. Kortom, tijd is kostbaar en helaas tikt de tijd weg als je onvoldoende daadkracht toont. 

Liquiditeit

Tijd wordt in moeilijke omstandigheden ook vaak afgemeten in liquiditeit. Als het slecht gaat met een onderneming, komt de liquiditeit onder druk te staan. Als er niet snel genoeg wordt ingegrepen om verbeteringen te realiseren, kan het zijn dat de liquiditeit op een gegeven moment op is. Dat is dan ook het teken dat de tijd op is. Juist daarom is het van groot belang om snel daadkracht te tonen en echt aan de slag te gaan met de uitdagingen die voor je liggen. 

2. Gebrek aan transparantie richting stakeholders

Een andere valkuil die ik regelmatig ben tegengekomen, is dat de ondernemer zich enigszins schaamt voor de situatie waarin hij of zij terecht is gekomen. Voor de buitenwereld lijkt het alsof alles in orde is. Er is sprake van miljoenen omzet, een grote onderneming met veel personeelsleden. De ondernemer rijdt in een mooie auto en woont ook in een mooi huis. Voor de buitenwereld lijkt het alsof er niks aan de hand is.

Contact met stakeholders

In werkelijkheid gaat het echter helemaal niet goed en loopt de ondernemer kans om alles kwijt te raken. In zo’n situatie is het van groot belang om goed contact te hebben met jouw belangrijkste stakeholders. Dat kunnen bijvoorbeeld zijn: de bank, de Belastingdienst, grote crediteuren en soms ook belangrijke afnemers. Ondernemers gaan hier wisselend mee om. Er zijn ondernemers, die heel transparant zijn en open kaart spelen met hun belangrijkste stakeholders. Er zijn echter ook ondernemers die bang zijn dat de stakeholders hier misbruik van zullen maken.

Transparantie

Het is mijn ervaring dat het toch het beste is om wel transparant te zijn. Als jij eerlijk bent naar jouw belangrijkste stakeholders en hen betrekt in jouw situatie en hen vraagt om te helpen uit de problemen te komen, dan wordt hier vaak wel in meegewerkt. De bank zou bijvoorbeeld de aflossingen op leningen tijdelijk stil kunnen leggen. De belangrijkste crediteuren zouden bijvoorbeeld akkoord kunnen gaan met een langere betalingsregeling. Ook de Belastingdienst kan akkoord gaan met een betalingsregeling. Regeren is vooruitzien. Het is beter om dit op tijd te melden en te regelen, dan achteraf te moeten melden dat het niet meer lukt.

Stakeholders

Dan heb ik het hier overigens nog niet eens over de risico’s die je loopt als bestuurder op het vlak van bestuurdersaansprakelijkheid. Je moet geen lange termijn verplichtingen aangaan als bestuurder als je niet weet of jij wel aan die verplichting kunt voldoen.

3. Gebrek aan inzicht

Dit is ook een hele grote valkuil. Misschien wel de grootste valkuil van allemaal. Helaas is het vaak zo, dat bedrijven die bij ‘Bijzonder Beheer’ bankieren, hun management informatie niet of onvoldoende op orde hebben. Of te weinig doen met de output die de management informatie wel genereert. Het is als ondernemer van groot belang om continu te meten waar je staat. Te zien wat de ontwikkelingen zijn. Je moet weten hoe je draait. Je moet weten aan welke knoppen je kunt draaien als het tegenzit. 

Management informatie

Hierbij moet je niet alleen inzicht hebben in de stand van je bankrekening en de Verlies & Winstexploitatie. Nee, je moet ook inzicht hebben in de balansposten en in je liquiditeit en de ontwikkeling daarvan. Als ondernemers niet over goede management informatie beschikken en voor de Financials vooral afhankellijk zijn van de accountant als hij / zij de jaarrekening op komt stellen. 

Dan loop je als ondernemer achter de feiten aan. Het is alsof je in de auto zit en alleen maar in je achteruitkijkspiegels aan het kijken bent. Je kunt namelijk niet door je voorruit kijken. Je hebt namelijk geen goed zicht op het hier en nu en al helemaal niet op de toekomst. Hoe weet je dan welke kant je op moet sturen? Als ondernemers onvoldoende in control zijn, dan wordt het erg moeilijk om nog op een gezonde manier uit deze situatie te komen. Je weet immers niet aan welke knoppen je moet draaien om de zaken te verbeteren. 

Key performance indicatoren

Zorg er daarom voor dat je jouw management informatie goed op orde hebt. Dat je op regelmatige basis inzicht hebt in jouw Verlies & Winstexploitatie maar ook in jouw Balans. Dat je een prognose maakt waarbij ook met de liquiditeit rekening wordt gehouden. Bepaal ook welke belangrijke Key Performance Indiccatoren (KPI’s) voor jouw onderneming van toepassing zijn. Hoe jouw concurrentie het op dat vlak doet en hoe jij ten opzichte van hen presteert. Meten is weten.

4. Ontbreken van een plan

Ook op dit gebied heb ik grote verschillen meegemaakt. Er zijn ondernemers, die mij al een volledig plan hebben gepresenteerd op de eerste dag dat ze naar ‘Bijzonder Beheer’ zijn overgeboekt. Zij wilden het stuur zelf in handen houden en hebben zich goed voorbereid op dit belangrijke moment. Dat komt goed over op de bank, waardoor de kans zeker aanwezig is dat je de tijd zal krijgen om je plan te realiseren.

Uitgewerkt businessplan noodzakelijk

Er zijn echter ook ondernemers die zich totaal geen raad wisten. Die bijna wanhopig waren geworden door de situatie waar zij zich in bevonden. Het helpt enorm als je richting jouw belangrijkste stakeholders een uitgewerkt plan kan tonen. Dat je laat zien, dat je weet wat er aan de hand is, hoe de problemen veroorzaakt zijn en nog belangrijker hoe je eruit denkt te kunnen komen. Welke maatregelen zijn nodig om de ‘turnaround’ te realiseren? Hoeveel tijd is hiervoor nodig? Hoeveel liquiditeit is hiervoor nodig? Wie gaat daarvoor zorgen? Wees hierin ook eerlijk en maak de omstandigheden niet mooier dan ze zijn.

Een turnaround in bedrijven bereik je alleen met de inzet van alle teamleden

Er komen allerlei belangrijke vragen op je af. Het is soms logisch, dat het voor een ondernemer soms allemaal te veel wordt. Zorg er dan voor, dat je op tijd extern advies inwint door je te laten adviseren door een adviseur die hier ervaring mee heeft. Je hoeft het niet allemaal alleen te doen. Wees moedig, durf je kwetsbaar op te stellen en huur externe hulp in. Betrek ook je belangrijkste teamleden hierin. Als zij goed op de hoogte zijn, weten zij ook dat ze hun schouders eronder moeten zetten. Natuurlijk loop je ook het risico, dat je belangrijkste mensen gaan weglopen in deze onzekere tijd.

Daadkracht, denkkracht & toewijding

Toch is het mijn overtuiging, dat je eerder een ‘turnaround’ zult realiseren, als je de denkkracht en toewijding van je belangrijkste teamleden optimaal kunt benutten. Als je allemaal je schouders er onder zet. Als je allemaal een gezamenlijk doel hebt om voor te strijden. Een goed uitgewerkt plan geeft daarbij een helder doel. Een duidelijke richting / visie waar jullie voor willen gaan.

Businessplan vernieuwen & verbeteren

Zoals al eerder aangegeven, is tijd in deze onzekere situaties uiterst kostbaar. Je moet daarom niet te veel tijd verloren laten gaan door nog niet aan de slag te gaan met het maken van een plan. Zorg ervoor dat je snel gaat analyseren waardoor de problemen zijn ontstaan. Heeft het te maken met interne factoren? Of heeft het meer te maken met marktomstandigheden? 

Bedrijfstrategie of financiering

Heeft het met je strategie te maken of is het grootste probleem misschien de manier waarop je je bedrijf hebt gefinancierd? Kan dat ook op een andere manier opgelost worden? Erken de lastige situatie waarin je onderneming zich bevindt. Analyseer wat de belangrijkste oorzaken zijn en ga op zoek naar de oplossingsrichting. Aarzel niet om je bij te laten staan door externe adviseurs, die al vaker met dergelijke situaties te maken hebben gehad. Zorg voor een goed uitgewerkt plan, waarin je ook de ‘financials’ goed in kaart hebt gebracht. Bij voorkeur heb je verschillende scenario’s uitgewerkt, zodat je ook kunt overschakelen op een alternatief scenario als Plan A niet lukt. Zorg ervoor dat jij aan het stuur blijft en dat het stuur niet door iemand anders wordt overgenomen. Een goed plan is daarvoor cruciaal. 

5. Alleen focus op snijden van kosten

Te vaak hebben bedrijven maar ook bankiers en adviseurs in dit soort situaties de reflex om alleen maar naar de kosten te kijken en in de kosten te gaan snijden. Het is zeker verstandig om met de stofkam door de kosten te gaan. Om echt kritisch te kijken naar de kostenstructuur van je organisatie. Ik heb echter te vaak meegemaakt, dat een ondernemer ieder jaar er weer in slaagt om een fors deel van haar kosten te besparen, maar dat in datzelfde jaar de omzet helaas nog harder daalde. Dan kom je in een neerwaartse spiraal terecht waar je niet meer uit kunt komen. Het is lastig om dit dan nog om te draaien. 

Bedrijfskosten & verdienmodel

Het is daarom mijn overtuiging dat je niet alleen naar je kostenstructuur moet kijken, maar ook heel goed naar je verdienmodel en de mogelijkheden moet kijken hoe je je omzet en brutomarge kunt verbeteren? Liggen er bijvoorbeeld nog mogelijkheden om je marketing te verbeteren, of om innovaties toe te passen aan je bestaande product of wellicht wel met nieuwe producten te komen? Kun je misschien met je huidige kennis en ervaring wel een hele nieuwe markt aanboren, waardoor de product-levenscyclus weer jaren vooruit kan? Zorg ervoor dat je aan beide kanten werkt. Zowel de omzetkant als de kostenkant. Ook hier kan een externe adviseur je bij helpen.

Andere blogs van Kingdom Consultancy

Concluderend

Ben jij een ondernemer die zich herkent in één van bovenstaande punten? Zit jij ook in een lastige situatie en weet je niet meer wat je moet doen? Of zit jij nog niet in zo’n slechte situatie maar zie je wel een verslechtering van je omzet en resultaat en wil je maatregelen nemen om het tij te keren? Wil jij zelf aan het stuur blijven in plaats van dat het stuur van je wordt overgenomen? Wees dan pro-actief en neem contact op met mij.


Afbeelding met boek

Automatisch gegenereerde beschrijving

Wilbur van der Bas

Directeur / eigenaar Kingdom Consultancy

Kingdom Consultancy: impact in business

Kingdom Consultancy helpt bedrijven en ondernemers om terug te gaan naar hun ‘original intent’, zodat zij succesvol kunnen zijn en impact kunnen hebben. Lees ook de volgende blog De 5 grootste valkuilen voor bedrijven in nood.


Write a comment